ตำหนักสวนบัว

ตำหนักสวนบัว

พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดฯ ให้สร้างตำหนักสวนบัวขึ้น ทางด้านทิศตะวันตกของพระที่นั่งวิมานเมฆ เพื่อพระราชทานแด่ พระวิมาดาเธอพระองค์เจ้าสายสวลีภิรมย์ กรมพระสุทธาสินีนาฎ ปิยมหาราชปดิวรัดา พระอัครชายาเธอ ด้วยทรงพระปรีชาในด้านการปรุงอาหารทั้งเครื่องคาวหวาน พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ปฎิบัติราชการสนองพระมหากรุณาธิคุณ ในตำแหน่งผู้อำนวยการห้องเครื่องต้น
พระองค์เจ้าสายสวลีภิรมย์ ทรงมีพระนามเดิมว่า หม่อมเจ้าสาย ทรงเป้นพระราชธิดาในพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าลดาวัลย์ กรมหมื่นภูมินทรภักดี ประสูติเมื่อวันที่ ๔ กันยายน ๒๔๐๖ ทรงมีพระเจ้าลูกยาเธอ และพระเจ้าลูกเธอ ๔ พระองค์
๑. สมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้ายุคลทิฆัมพร กรมหลวงลพบุรีราเมศร์
๒. สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้านภาจรจำรัสศรี
๓. สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้ามาลินีนภดารา กรมขุนศรีสัชนาลัยสุรกัญญา
๔. สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้านิภานภดล กรมขุนอู่ทองเขตขัตติยนารี
ต่อมาในปี พ.ศ. ๒๕๑๕ ตำหนักสวนบัว เคยใช้เป็นหอพักนักศึกษาชาย ของมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ จนกระทั่ง พ.ส. ๒๕๔๑ สำนักพระราชวังจึงขอตำหนักสวนบัวคืน เพื่อเป็นการอนุรักษ์พระราชวังดุสิตโดยมีนโยบายปรับปรุงซ่อมแซม พระที่นั่ง พระตำหนัก และตำหนัก ให้คงความสวยงาม โดยมีพื้นที่เชื่อมติดต่อกันโดยตลอดจนถึงพระตำหนักสวนกุหลาบ และมีนโยบายปรับปรุงตำหนักสวนบัว เพื่อเปิดเป็นพิพิธภัณฑ์เผยแผ่พระเกียรติคุณและเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช โดยปัจจุบันเป็นที่จัดแสดงศิลปวัตถุที่มีผู้ทูลเกล้าฯ ถวายพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว